خواندن آن كتاب دارى تا از آنچه در آن است آگهى يا بى و معانى آن را دريابى و اسرار آن را بشناسى ، روى به مجلس اخوان فاضل و صديقان كريم خود نه تا سخنان ايشان را بشنوى و شمايل آنان را ببينى و خود ايشان را بشناسى تا مگر خوى آنان پذيرى و به يارى آداب ايشان ، مهذب گردى و نفس خود را از خواب غفلت و جهالت بيدار كنى . سينهء تو باز ، و ذهنت روشن و دلت آگاه گردد ، آنگاه آنچه را كه آنان به چشم دل ديده و به صفاى جواهر نفوس خود مشاهده كرده‌اند خواهى ديد و برآنچه به نور عقل نگريسته‌اند نظر خواهى افكند . » رسايل اخوان الصفا ، از مقولات مختلف گفتگو مىكند . از مسائل مختلف رياضى ، هندسه ، نجوم ، موسيقى ، جغرافيا ، صنايع علمى و نظرى و صنايع عملى و حرفه‌يى و غيره بحث شده و در رسايل جسمانيه طبيعيه راجع به هيولى و صورت ، سماء و عالم كون و فساد ، تكوين معادن ، ماهيت طبيعت ، اقسام نبات ، انواع حيوان و غيره گفتگو شده است . از رسايل اخوان الصفا نسخ خطى متعددى در كتابخانه‌ها موجود است و عده‌يى از ارباب ذوق ، با مراجعه به كليهء آثار اين جماعت خلاصه‌يى از كتب آنان تدوين كرده‌اند . آثار اخوان الصفا ، چون كمابيش مبتنى بر علم و فلسفه بود ، همواره مورد تعرض متعصّبان كوته‌بين قرار مىگرفت . به همين مناسبت افراد اين فرقه توصيه مىكردند كه اين كتب را به مردم نااهل نسپارند و در حفظ و حراست آنها دقت كنند . اين جماعت چون با سعهء نظر طالب حقيقت بودند ، به هيچ‌يك از علوم و مذاهب به ديدهء دشمنى و تعصب نمىنگريستند ، و مىگفتند « رأينا و مذهبنا يستغرق المذاهب كلّها و يجمع العلوم جميعها . » « 1 » سازمان آنها تا حدى مخفى بود و براى تعليم پيروان خود و بحث با آنها ، در مواقع معين مجالس خاصى تشكيل مىشد و كسى جز افراد اين جمعيت حق شركت در اين جلسات را نداشت . در اين محافل غير از بحثهاى علمى ، امورى كه جنبه سرى داشت نيز مطرح مىشد . اعضاى جمعيت در انتخاب دوستان خود دقت مىكردند ، پس از آنكه از سوابق هريك باخبر مىشدند وى را مورد آزمايش قرار مىدادند ، تا از معتقدات او باخبر شوند ، همين كه كسى را شايسته دوستى مىديدند از بذل مال و جان در حق وى مضايقه نمىكردند . هريك از افراد اين جمعيت ، كمال مطلوب و سعادت خود را در آن مىديد كه معلمى هوشيار و خوش‌قريحه و عارى از تعصب برگزيند و از گنجينهء دانش او استفاده

--> ( 1 ) . روش و راه ما تمام مذاهب و علوم را فرامىگيرد .